ԽՈԶԻ ԴՆՉԻ ԶԱՐՄԱՆԱԼԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

Անտառում խոզուկները երկուսն էին: Երկուսն էլ՝ քույր ու եղբայր թմբլիկ, չաղլիկ, վարդագույն, միայն թե նրանք աղվեսի պես սուր դունչ ունեին ու վայրի կատվի պես ճանկեր:

ճիշտն ասած, աղվեսի դունչն ու կատվի ճանկերը նրանց շատ էին դուր գալիս, և երևի մինչև այսօր էլ խոզուկները այդպիսին մնացած լինեին, եթե կաղինի պատճառով պատմությունների մեջ չընկնեին:

խոզուկ

Բանն այն է, որ խոզուկները դեռ այն ժամանակ էլ կաղին շատ էին սի­րում: Միայն, դժբախտաբար, կաղինն աճում էր ծառերի վրա, իսկ խոզուկները, չնայած երկար դունչ ու սուր ճանկեր ունեին, միևնույն է, ծառ բարձրանալ չէին կարողանում: Ինչպես բարձրանային, երբ խեղճերի մարմինը նույնքան չաղլիկ ու լխտիկ էր, որքան այսօր: Նրանք, այդ քույր ու եղբայր խոզուկները, առավոտից երեկո կանգնում էին կաղնու ծառի տակ և սպասում, թե երբ մի հա­սած կաղին ցած կընկնի:

—    Արի այսպես կանգնել-սպասելու փոխարեն ծառը ցած գցենք ու վրայի կաղիններն ուտենք, — մի անգամ ասաց եղբայր խոզուկը:

Խոզուկները ծառն այս կողմ հրեցին, այն կողմ հրեցին, բան դուրս չեկավ:

—    Ես խորն արմատներ ունեմ, — ասաց ծառը, — դուք ինձ չեք կարող տապալել:

—    Հարկավոր է սկզբում արմատները պոկել, — գլխի ընկավ քույր խո­զուկը:

Ինչ խոսք, ծառը շատ փոշմանեց իր բացբերանության համար, բայց դե արդեն ուշ էր:

Խոզուկները վրա ընկան ծառի արմատներին ու ճանկերով սկսեցին պոկոտել դրանք: Քիչ հետո ծառը ճռնչալով տապալվեց:

Խոզուկները մի քիչ կերան ընկած ծառի կաղիններից ու որոշեցին կողքի ծառի կաղիններն էլ փորձել: Խոսքից գործի անցնելը մեկ եղավ: Երկրորդ ծառից նրանք միայն մեկական կաղին կերան և անցան մյուս ծառերին:

Երեկոյան, երբ անտառի գազանները վերադարձան, զարմացան: Բոլոր արահետները փակված էին տապալված ծառերով:

—    Այս ով է ճանապարհը փակել, — փնթփնթաց արջը:

—    Մենք ինչպես գիշերենք ընկած ծառերի ճյուղերին, — բողոքում էին թռչունները:

—    Եթե բոլոր ծառերը արմատահան արվեն, ախր անտառը կմեռնի ու մենք պատսպարվելու տեղ չենք ունենա, — դժգոհեց գայլը:

—    Հարկավոր է գտնել ծառերը տապալողին և պատժել, — վրդովվեց աղվեսը:

Այդ պահին մեջքի վրա շրջված մի ծառի սաղարթների արանքից գլուխը դուրս հանեց նապաստակը: Պարզ բան է, Նա երբեք հեռու տեղեր չի գնում որս անելու: Նա ընդհանրապես աշխատում է ցերեկները բնից դուրս չգալ: Նա իր աչքերով տեսավ, ինչպես խոզուկները՝ քույր ու եղբայր, ճանկերով պոկո­տում էին արմատները ու ծառերը շրջում:

Կենդանիները մտածեցին՝ ինչ պատիժ տալ չարաճճի խոզուկներին: Մտածեցին, մտածեցին ու գտան: Որոշեցին ընտրել ամենամեծ կաղինները, մեջները փորել ու անցկացնել խոզուկների ճանկերին, որ այլևս չկարողա­նան գետինը քանդել:

Այդպես էլ արեցին: Միայն, քանի որ մի կաղինի մեջ մի թաթը չէր տե­ղավորվում, խոզուկների յուրաքանչյուր թաթին երկուական կաղին անցկացրին՝ մեկը բութ մատին ու ցուցամատին, մյուսը’ մնացած երեք մատներին: Խոզուկները հիմա քայլում էին սայթաքելով, էլ ինչպես ծառի ՜արմատ­ները պոկոտեին: Բայց թե մի շաբաթ էլ չէր անցել, երբ եղբայր խոզուկը, որն ավելի չարաճճի էր, ելքը գտավ:

—    Արի հիմա էլ դնչով փորենք ծառերի տակ, — առաջարկեց քրոջը: Եվ նրանք՝ քույր ու եղբայր թմբլիկ, վարդագույն խոզուկները սուր դնչերով վրա ընկան մի ծառի արմատի ու չրըխկ՝ ծառն ընկավ: Հետո մյուս ծառին ու չրըխկ՝ մյուս ծառն էլ տապալվեց:

Երեկոյան գազանները վերադարձան ու տեսան, որ արահետները նորից փակված են շրջված ծառերով:

Նրանք շվարած իրար էին նայում և զայրույթից, բարկությունից ու հու­սահատությունից չգիտեին ինչ անել:

—   Նորից այդ քույր ու եղբայր խոզուկներն են, — կողքի վրա շրջված մի ծառի սաղարթների միջից գլուխը հանեց նույն նապաստակը: Նա հիմա էլ այստեղ էր բույն սարքել, բայց շրջված ծառը քանդել էր այն և խեղճ Նապաս­տակին դարձյալ անտուն թողել: — Այս անգամ էլ նրանք դնչերով էին պո­կոտում ծառերի արմատները:

Կենդանիները խտացրած կաթի պահածոյի երկու դատարկ տուփ գտան, շնչելու համար նրանց վրա մեխով անցքեր բացեցին և անցկացրին խոզուկ­ների դնչերին:
խոզուկ
—    Նրանք հիմա էլ ժանիքներով կփորեն ծառերի արմատները, — ասաց Նապաստակը, վախեցած, թե տապալվող մեկ ուրիշ ծառ նորից իր բույնը կքանդի, հենց որ ինքը նոր բույն սարքի: — Ավելի լավ է՝ Նրանց բերանից դուրս եկած ժանիքներն էլ քաշեք:
Արջը բռնեց եղբայր խոզուկին, իսկ գայլը ունելիով փորձեց քաշել նրա ժանիքները:

Եղբայր խոզուկը ճչաց, դուրս պրծավ արջի ձեռքից ու խելագարի պես փախավ անտառի խորքը:

Գազանները վազեցին նրա ետևից: Այդ ժամանակ քույր խոզուկը, տես­նելով, որ շուրջը ոչ ոք չկա, դնչին դեռ չամրացրած պահածոյի տուփը գցեց և փախավ մարդկանց մոտ:

Եղբայր խոզուկը վազեց-մտավ ճահճուտի եղեգների մեջ, և այնտեղ արդեն գազանները նրան չհետապնդեցին. Նա այդպես էլ մինչև հիմա մնա­ցել է եղեգնուտներում, ժանիքները ցցած, իսկ դնչի տուփը, չնայած քարերին ու ծառերին խփվելուց ծռմռվել ու որոշ չափով սրվել է, միևնույն է՝ ծայրը մի քիչ տափակ է մնացել:

Բոլորովին այլ բան պատահեց քույր խոզուկի հետ:

«Լավ է, որ եկել է մեզ մոտ, — ասացին մարդիկ: — Միայն թե սա իր սուր ցցված ժանիքներով քարուքանդ կանի մեր մարգերն ու այգի­ները»:

Նրանք վերցրին ձկան պահածոյի լայն ու տափակ մի տուփ, որ ժանիք­ներն էլ ծածկի, և հագցրին խոզուկի մռութին:

Ու քանի որ թիթեղյա տուփերը խանգարում են ազատ շնչել, դրա հա­մար էլ և անտառում ու եղեգնուտներում թափառող ժանիքավոր վայրի խո­զուկը, և մարդկանց մոտ ապրող ընտանի խոզուկը մինչև այսօր էլ շարունակ խռխռում ու դժգոհ մրթմրթում են…

ՎԱՀԵ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Ձեզ կարող է հետաքրքրել նաև

Մեկնաբանություններ չկան

  1. Qnarik

    Hianali patmutyun er sireli mocak,,,,,,Inchpes es el im grac patmutyunnner@ cez uxarkemmm ?????? 🙂

Մեկնաբանել

Ձեր էլ․ փոստը չի հրապարակվի